بحران تصفیه آب در جهان!!

چند سال پیش یه شرکتی کار میکردم که کارشون طراحی سایت در کانادا بود. بازاریابی در کانادا انجام میشد بصورت حضوری و هم دیجیتال مارکتینگ و پروژه ها از ایران انجام میشد. یکی از پروژه ها طراحی سایت تصفیه آب در ونکوور کانادا بود. کسی که یک فروشگاه تجهیزات تصفیه آب محلی داشت سفارش طراحی سایت داده بود. من اوایل بیشتر تولید محتوا در مورد تجهیزات داخل سایتش انجام میدادم. بعد در مورد چالش آب خیلی صحبت میکردیم با مشتری و راه کارهایی که میشه مطرح کرد. بله کانادا هم از بحران آب در امان نیست. امروزه آب به یک بحران جدی در همه جای دنیا تبدیل شده. ولی ایده هایی که هر کشوری داره واقعا جذاب و کاربردیه برای شهرونداش.

کمبود آب شیرین

فقط حدود ۲.۵٪ از آب جهان آب شیرین است و بخش زیادی از آن در یخچال‌ها و سفره‌های زیرزمینی دور از دسترس است. کشورهای خشک و نیمه‌خشک (مثل خاورمیانه، شمال آفریقا و بخش‌هایی از آسیا) بیشترین فشار را برای تامین آب شیرین دارند. همچنین رشد جمعیت و افزایش تقاضای کشاورزی و صنعتی باعث فشار بیشتر روی منابع آب شده. فاضلاب شهری و صنعتی، کودها و سموم شیمیایی و پسماندهای کشاورزی باعث کاهش کیفیت آب میشه و اگه هر کشوری سیاست های درستی برای تصفیه آب نداشته باشه این آب ها برای همیشه غیرقابل استفاده میشن! سازمان ملل پیش‌بینی کرده که تا سال ۲۰۵۰، تقریباً نیمی از جمعیت جهان با کمبود شدید آب مواجه خواهند شد.

مهمترین مشکل: آب هایی که غیرقابل استفاده مجدد میشوند!

• مواد شوینده و پاک‌کننده‌ها : شاید به نظر خیلی مهم نباشه ولی اکثر مواد شوینده که توی بازار هستن شامل صابون‌ها، مواد سفیدکننده، شامپو، شوینده‌های صنعتی با ایجاد کف، افزایش pH، آسیب به محیط زیست فرایند تصفیه فاضلاب رو بسیار سخت میکنن بطوریکه ممکنه قسمت زیادی از این آب ها قابل تصفیه نباشه!
• کودها و آفت‌کش‌ها در کشاورزی: نیترات‌ها، فسفات‌ها، آفت‌کش‌های شیمیایی با رشد جلبک‌ها، کاهش اکسیژن آب و ایجاد مسمومیت انسان و حیوانات این مشکل رو چند برابر میکنن.
• فلزات سنگین : مثل سرب، جیوه، کادمیوم، آرسنیک که از صنایع، معدن‌کاری، آب‌های زیرزمینی آلوده نشات میگیره سمی و سرطان‌زا هستن و حتی در مقادیر کم، تصفیه رو سخت و هزینه‌بر میکنن.
• مواد نفتی و روغنی: صنایع پتروشیمی که سهم خیلی زیادی در آلودگی اب دارند با تشکیل لایه روی آب، کاهش اکسیژن و مرگ آبزیان، همه چیز رو بدتر میکنن. این مواد شامل اسیدها، بازها، حلال‌ها، رنگ‌ها با تغییر pH، خورندگی، سمیت بالا، حتی بعد از تصفیه ساده آب رو غیرقابل استفاده میکنن.

راهکارهای هوشمندانه برای رفع بحران آب در جهان

برخلاف کشور ما که هر روز یه شوک جدید به بحران آب میدن و کمبود آب رو بیشتر میکنن. در همه جای جهان خیلی هوشمندانه دارن عمل میکنن برای رفع این مشکل. هر کشور بر اساس منابع طبیعی و بحران آب خودش، راهکارهای متفاوتی برای تأمین آب سالم داره. بریم با هم بررسیشون کنیم:

شهرهای ساحلی جزیره‌ای

برگردیم به تجربه خودم از طراحی سایت تصفیه آب در کانادا. این پروژه در جزیره ونکوور آیلند بود و خب توی این جزیره چیزی که زیاده آب ! اما خیلی هزینه بر هست برای دولت کانادا که روی تصفیه مرکزی سرمایه گذاری کنه. برای همین ساکنان ونکوور آیلند اکثرا از از چاه یا منبع آب محلی و سیستم های تصفیه محلی استفاده میکنند. شرکت‌هایی مثل BC Aquifer سیستم‌های چاه، پمپاژ و تصفیه آب (از جمله فیلتراسیون، جمع‌آوری باران، بازیافت آب) را ارائه میدن. یک شرکت به اسم Oneka Technologies روی دستگاه‌هایی کار میکنه که “ترکیب آب دریا با انرژی موج” برای تولید آب شیرین انجام میدن . یا شرکت The Comfort Group تصفیه‌خانه‌های اسمز معکوس برای منازل در ونکوور آیلند نصب میکنن. بخش زیادی از آب آشامیدنی ساکنان منطقه‌ی “Greater Victoria” (در ونکوور آیلند) از Sooke Lake تأمین می‌شود. همچنین Island Waterworks در ونکوور آیلند فعالیت داره و سرویس‌هایی مثل پمپ چاه، سیستم تصفیه آب خانگی، اسمز معکوس، سیستم تصفیه تجاری و … ارائه میکنه. اگه لیست محصولاتش رو بررسی کنیم، «سیستم‌ نمک‌زدایی تجاری / دریایی» (Commercial Desalinization Systems) هم بین محصولات میبینیم که نشون میده بهره برداری از آب شور دریا برای تصفیه به آب آشامیدنی در ونکوور آیلند انجام میشه و دولت اجازه میده شهروندها سیستم‌های مستقل تصفیه و لوله‌کشی آب از منابع طبیعی (رودخانه‌ها و دریاچه‌ها) داشته باشند، البته تحت نظارت کیفیت آب.

کشورهای حاشیه خلیج فارس

این کشورها هم از شیرین‌سازی آب دریا (Desalination) غافل نشدن. امارات و عربستان سعودی بزرگترین تولیدکنندگان آب شیرین از آب دریا با روش اسمز معکوس و تقطیر حرارتی هستند. این آب نهایتا به شبکه شهری منتقل میشه. از نوآوری جذاب چند سال اخیر در امارات دستگاه‌های تبدیل رطوبت هوا به آب آشامیدنی (Atmospheric Water Generators) بوده. تکتولوژی هیدروپنل سالیانه ۲.۵ میلیون لیتر آب آشامیدنی رو از رطوبت هوا استخراج میکنه! و این پروژه در مقیاس شهری برای تامین آب از رطوبت هوا اجرا شده. یعنی این سیستم‌ها رطوبت را جمع‌آوری، تقطیر و تصفیه می‌کنند تا آب سالم تولید بشه و الان در ایستگاه های مختلف شهر قرار گرفته. مشابه این پروژه همچنین در امریکا هم اجرا شده و دستگاه‌های کوچک تولید آب از هوا در ساختمان‌ها و مدارس استفاده میشه. همچنین در پروژه‌های آزمایشی شهری در ابوظبی و دوبی از انرژی خورشیدی برای تقطیر آب دریا (Solar Desalination) استفاده شده و آب دریا با انرژی خورشیدی یا حرارتی تصفیه میشه.

آینده آب در جهان

طبق پیش‌بینی سازمان ملل، تا سال ۲۰۵۰، تقریباً ۵ میلیارد نفر با کمبود آب شدید مواجه خواهند شد. اما با راهکارهایی که در سطح جهانی اعمال میشه این بحران قابل مدیریته به شرطی که:

• فناوری‌های نوین تصفیه، شیرین‌سازی و تولید آب از هوا به‌کار گرفته شوند،
• مصرف و هدررفت آب کاهش یابد،
• مدیریت هوشمند و همکاری بین‌المللی تقویت شود.